akola-ganeshvisarjan-mirvnuk: अकोला गणेश विसर्जनात डीजेला मर्यादा; ढोल-ताशे अन् दिंडीला प्राधान्य, श्री बाराभाई गणपती पूजनाने विसर्जन मिरवणुकीस आरंभ

ध्वनी मर्यादेचे उल्लंघन केल्यास कारवाईचा इशारा; पारंपरिक वाद्यांमधून संस्कृती जपण्याचे अकोला पोलिसांचे आवाहन

भारतीय अलंकार न्यूज 24

नीलिमा शिंगणे जगड 

अकोला : गणेशोत्सवाच्या सांगतेनिमित्त आज अकोला शहरात गणरायाला भावपूर्ण निरोप दिला जात आहे. गणेश विसर्जनाच्या मिरवणुकांना उत्साहाचे आणि भक्तिमय वातावरण लाभले असतानाच यंदा डीजेच्या दणदणाटाला मर्यादा घालून पारंपरिक ढोल-ताशे, दिंडी आणि अन्य पारंपरिक वाद्यांना प्राधान्य देण्याचे आवाहन अकोला पोलिसांकडून करण्यात आले आहे.

ध्वनी प्रदूषणासंदर्भात न्यायालयाने दिलेल्या निर्देशांनुसार निर्धारित ध्वनी मर्यादेचे पालन करणे आवश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर गणेश मंडळांनी विसर्जन मिरवणुकीत डीजेचा आवाज निर्धारित मर्यादेपेक्षा वाढवू नये, असे पोलिसांकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.

विसर्जन मिरवणुकीत पारंपरिक वाद्यांचा निनाद

आज शहरातील विविध भागांतून गणेश मंडळांच्या विसर्जन मिरवणुका सुरू आहेत. अनेक मंडळांनी डीजेच्या ऐवजी ढोल-ताशा पथक, दिंडी, लेझीम आणि पारंपरिक वाद्यांना प्राधान्य दिल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.

पारंपरिक वाद्यांच्या तालावर गणरायाचा जयघोष करत भक्तगण विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी होत आहेत. त्यामुळे मिरवणुकीला धार्मिक उत्साहासोबतच महाराष्ट्राच्या लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक वारशाचा साज चढताना दिसत आहे.

डीजेच्या आवाजावर पोलिसांची नजर

गणेश विसर्जन मिरवणुकीत ध्वनीक्षमता निर्धारित मर्यादेत ठेवणे बंधनकारक आहे. मर्यादेपेक्षा अधिक आवाजात डीजे वाजविल्यास संबंधितांवर नियमानुसार कारवाई करण्यात येणार असल्याचा इशारा पोलिसांनी दिला आहे.

त्यामुळे गणेश मंडळांनी उत्सवाचा आनंद आणि भक्तीचा उत्साह कायम ठेवताना ध्वनी मर्यादा, न्यायालयीन निर्देश आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

पारंपरिक वाद्यांमुळे कलाकारांनाही रोजगार

ढोल-ताशा पथक आणि पारंपरिक वाद्यांना प्रोत्साहन देण्याचा आणखी एक सकारात्मक परिणाम म्हणजे स्थानिक कलाकारांना रोजगाराची संधी मिळते. गणेशोत्सवातील मिरवणुकींसाठी विविध ढोल-ताशा पथकांना मागणी असते. त्यामुळे पारंपरिक कला जोपासणाऱ्या वादकांना आर्थिक पाठबळ मिळण्यास मदत होते.

अकोला पोलिसांचे आवाहन

यासंदर्भात पोलीस उपअधीक्षक चंद्रकांत रेड्डी यांनी गणेश मंडळांना ध्वनी मर्यादेचे पालन करण्याचे आणि पारंपरिक वाद्यांना प्राधान्य देण्याचे आवाहन केले आहे.

“एकीकडे डीजेच्या वाढत्या आवाजाला मर्यादा, तर दुसरीकडे आपल्या पारंपरिक वाद्यांना प्रोत्साहन... गणेश विसर्जनाच्या निमित्ताने अकोल्यात संस्कृती आणि पर्यावरणपूरक उत्सवाचा संदेश दिला जात आहे,” अशी भावना व्यक्त करण्यात आली.

ठळक मुद्दे

- गणेश विसर्जन मिरवणुकीत डीजेच्या आवाजावर मर्यादा

-  निर्धारित ध्वनी मर्यादेचे पालन करण्याचे पोलिसांचे आवाहन

-  ढोल-ताशे, दिंडी आणि पारंपरिक वाद्यांना प्राधान्य

-  ध्वनी मर्यादेचे उल्लंघन केल्यास कारवाईचा इशारा

-  पारंपरिक वाद्यांमुळे स्थानिक कलाकारांना रोजगाराची संधी

-  उत्सवात भक्ती, संस्कृती आणि लोकपरंपरेचा संगम

-  गणेश मंडळांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन

अकोल्यातील गणेश विसर्जन मिरवणुकीत यंदा भक्तीचा उत्साह कायम ठेवत पारंपरिक वाद्यांना प्रोत्साहन देण्याचा संदेश पाहायला मिळत आहे. डीजेच्या दणदणाटाऐवजी ढोल-ताशांचा निनाद आणि दिंडीच्या माध्यमातून गणरायाला निरोप देताना संस्कृती आणि परंपरेचे दर्शन घडत आहे.

श्री बाराभाई गणपतीचे पालकमंत्र्यांच्या हस्ते पूजन

राज्याचे कामगार मंत्री तथा जिल्ह्याचे पालकमंत्री ॲड. आकाश फुंडकर यांच्या हस्ते अकोला शहरातील पहिल्या मानाच्या श्री बाराभाई गणपती विसर्जन मिरवणुकीत श्रीगणेशाचे पूजन करण्यात आले. यावेळी श्रीगणेशाची महाआरती करण्यात आली. 

खासदार अनुप धोत्रे, आमदार रणधीर सावरकर, आमदार साजिद खान पठाण, महापौर शारदा खेडकर, माजी आमदार अमोल मिटकरी, बबनराव चौधरी यांच्यासह सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाचे पदाधिकारी आदी उपस्थित होते.

गणेश विसर्जन मिरवणुकीचा तिढा अखेर सुटला

तत्पूर्वी, अकोला गणेश विसर्जन मिरवणुकीत ऐनवेळी डीजे आणि बँडवर निर्बंध घालण्यात आल्याने गणेश मंडळांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले. पोलिस प्रशासनाच्या या निर्णयामुळे अनेक गणेश मंडळांनी आपली मिरवणूक थांबवून जय हिंद चौकातील मोठ्या पुलाजवळ गणेशमूर्ती आणून ठेवल्या. त्यामुळे विसर्जन मिरवणुकीला काही काळ ब्रेक लागला.

रात्रीच्या वेळी अचानक डीजे आणि बँडवर बंदी घालण्यात आल्याने मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांमध्ये नाराजी व्यक्त करण्यात आली. उत्सवाच्या नियोजनात आधीपासून सहभागी असलेल्या मंडळांना ऐनवेळी निर्बंधांची माहिती मिळाल्याने परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण झाली. नियमांची अंमलबजावणी करताना संवाद आणि समन्वयाचा अभाव राहिल्याची भावना काही गणेश मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली.

मिरवणुका थांबल्याने जय हिंद चौकातील मोठ्या पुलाजवळ गणेशभक्तांची मोठी गर्दी झाली. परिस्थिती अधिक चिघळू नये आणि गणेश विसर्जन सुरळीत पार पडावे, यासाठी सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाचे अध्यक्ष ॲड. मोतीसिंग मोहता आणि सिद्धार्थ शर्मा यांनी पुढाकार घेत मध्यस्थी केली.

यावेळी हरीशभाई आलीमचंदाणी, ॲड. सुभाष ठाकूर, विजय तिवारी, मनोहर पंजवाणी, ॲड. सौरभ शर्मा, नीरज शहा, जयंत सरदेशपांडे, संतोष पांडे आणि मनीष हिवराळे यांच्यासह अन्य पदाधिकारी व कार्यकर्ते उपस्थित होते. संबंधित गणेश मंडळांचे पदाधिकारी तसेच प्रशासनाशी चर्चा करून निर्माण झालेला तिढा सोडविण्यासाठी प्रयत्न करण्यात आले.

अखेर चर्चेतून मार्ग काढण्यात आला आणि थांबविण्यात आलेल्या गणेश विसर्जन मिरवणुका पुन्हा सुरू झाल्या. त्यामुळे काही काळ निर्माण झालेला तणाव निवळला आणि गणेशभक्तांनी सुटकेचा निश्वास सोडला.

ऐनवेळी निर्बंधांवर नाराजी

गणेशोत्सव हा नागरिकांच्या भावनेशी जोडलेला उत्सव असताना ऐन मिरवणुकीच्या वेळी निर्बंध लादल्याने प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले, अशी भावना मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली. कायदा व सुव्यवस्था राखणे आवश्यक असले तरी त्यासाठी मंडळांशी आधीच स्पष्ट संवाद साधणे आणि पर्यायी व्यवस्था करणे गरजेचे होते, अशी चर्चा यावेळी झाली.

सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाच्या मध्यस्थीमुळे अखेर परिस्थिती नियंत्रणात आली आणि विसर्जन मिरवणुकीचा मार्ग मोकळा झाला. गणेशोत्सव शांततेत पार पडावा, यासाठी मंडळांनीही प्रशासनाला सहकार्य करण्याचे आवाहन केले.

घरगुती गणपती विसर्जन

यंदा बारा दिवसाच्या गणेश उत्सवाची आज सांगता होत आहे. अकोला शहरात सार्वजनिक गणेश विसर्जन मिरवणूक सह घरगुती गणपती विसर्जन उत्साहात पार पडत आहे. अकोला महानगर पालिका प्रशासन द्वारा गणेश कुंड चे निर्माण करण्यात आले आहे. तर अनेकांनी आपल्या घरीच लाडक्या बाप्पाला निरोप दिला आहे.