navdurga-utsav-2026-akola: निसर्गाचे जतन आणि पूजन करणे अत्यंत आवश्यक – पं. अशोक पाठक;अकोल्यातील खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सवात माँ बगलामुखी देवीची स्थापना!

सकाळी-सायंकाळी नित्य होमहवन आणि पूजनाने परिसर भक्तिमय

भारतीय अलंकार न्यूज 24

नीलिमा शिंगणे जगड 

अकोला : निसर्ग हा मानवी जीवनाचा अविभाज्य भाग असून, निसर्गाचे जतन आणि पूजन करणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. मानवाच्या जीवनात वृक्षांचे अनन्यसाधारण महत्त्व असून, पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यासाठी वृक्षसंवर्धन आणि निसर्गरक्षणाला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. विकासाच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर होणारी वृक्षतोड थांबवून वृक्षलागवड आणि संवर्धनासाठी प्रत्येकाने पुढाकार घ्यावा, असे प्रतिपादन पं. अशोक पाठक यांनी केले.

भगवान परशुराम चौक येथे खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सव मंडळाच्या वतीने आयोजित धार्मिक उत्सवाच्या मंडपात पत्रकारांशी संवाद साधताना ते बोलत होते. यावेळी मंडळातर्फे मध्य प्रदेशातील नलखेडा येथील प्रसिद्ध माँ बगलामुखी देवीच्या उपासनेची परंपरा अकोलेकरांना अनुभवता यावी, या उद्देशाने देवीची स्थापना करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली. विशेष म्हणजे ही मूर्ती शाडू माती पासुन बनविली आहे.

सकाळी-सायंकाळी होमहवन; वैदिक मंत्रोच्चारांनी परिसरात आध्यात्मिक चैतन्य

खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सव मंडळाचे यंदा तेरावे वर्ष असून, यावर्षी माँ बगलामुखी देवीच्या उपासनेला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. पं. अशोक पाठक यांच्या मार्गदर्शनाखाली उत्सवस्थळी दररोज सकाळी आणि सायंकाळी विधिवत होमहवन, पूजन आणि अन्य धार्मिक विधी पार पडत आहेत.

वैदिक मंत्रोच्चार, हवनकुंडातील पवित्र अग्नी आणि देवीच्या आराधनेमुळे संपूर्ण परिसरात भक्तिमय आणि मंगलमय वातावरण निर्माण झाले आहे. अकोल्यातील भाविकांना नलखेडा येथील माँ बगलामुखी देवीच्या उपासनेचा अनुभव आपल्या शहरातच घेता यावा, तसेच होमहवन आणि पूजाविधींमध्ये सहभागी होता यावे, या भावनेतून मंडळाने हा उपक्रम राबविला आहे.

अकोला शहरात सकाळी आणि सायंकाळी नियमित होमहवन व पूजनावर भर देणारा हा धार्मिक सोहळा उत्सवाचे विशेष आकर्षण ठरत आहे. धार्मिक श्रद्धा, वैदिक परंपरा आणि सामूहिक भक्तिभाव यांचा सुंदर संगम या माध्यमातून अनुभवायला मिळत आहे.

दहा महाविद्यांमधील माँ बगलामुखी देवीचे विशेष धार्मिक महत्त्व

हिंदू धर्मपरंपरेनुसार माँ बगलामुखी देवीचा समावेश दहा महाविद्यांमध्ये केला जातो. देवीला ‘पीतांबरा’ या नावानेही ओळखले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, देवीची उपासना वाणीवरील नियंत्रण, प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करण्याचे सामर्थ्य आणि संकटांपासून संरक्षण यांच्याशी संबंधित मानली जाते. त्यामुळे साधक आणि भाविकांच्या धार्मिक जीवनात माँ बगलामुखी देवीच्या उपासनेला विशेष स्थान आहे.

मध्य प्रदेशातील नलखेडा येथील माँ बगलामुखी मंदिराबाबत प्रचलित धार्मिक कथेनुसार, महाभारत काळात भगवान श्रीकृष्ण यांच्या मार्गदर्शनाखाली धर्मराज युधिष्ठिर यांनी येथे देवीची उपासना केली होती. मंदिरातील देवीची मूर्ती स्वयंभू असल्याचीही भाविकांची श्रद्धा आहे. या धार्मिक परंपरेमुळे नलखेडा येथील मंदिराला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

याच परंपरेची अनुभूती अकोलेकरांना मिळावी, देवीचे दर्शन घेता यावे आणि भक्तिभावाने आराधना करता यावी, या उद्देशाने खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सव मंडळाने माँ बगलामुखी देवीची स्थापना केली आहे.

राजस्थानी संस्कृतीचे जतन आणि संवर्धन करण्याचाही प्रयत्न

या उत्सवाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे राजस्थानी संस्कृती आणि पारंपरिक परंपरांचे जतन करण्यासाठी मंडळाने केलेले प्रयत्न. मंडळाच्या महिला कार्यकर्त्यांनी राजस्थानी संस्कृती, पारंपरिक वेशभूषा आणि सांस्कृतिक वारशाला विशेष महत्त्व दिले आहे. पारंपरिक वेशभूषेत सहभागी होणाऱ्या महिला कार्यकर्त्यांमुळे उत्सवाला सांस्कृतिक रंगत प्राप्त झाली आहे.

धार्मिक विधींसोबतच भारतीय संस्कृतीतील परंपरा जपणे, नव्या पिढीला धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारशाची ओळख करून देणे, समाजात भक्तिभाव वृद्धिंगत करणे आणि सांस्कृतिक एकात्मतेची भावना दृढ करणे, हा या आयोजनामागील महत्त्वाचा हेतू आहे.

धार्मिक श्रद्धेसोबत निसर्गसंवर्धनाचा संदेश

पं. अशोक पाठक यांनी मांडलेला निसर्गसंवर्धनाचा विचार या उत्सवाला सामाजिक संदेशाची जोड देणारा ठरत आहे. निसर्ग आणि मानव यांचे नाते अतूट असून, वृक्षांमुळे पर्यावरणाचा समतोल राखण्यास मदत होते. त्यामुळे केवळ धार्मिक विधींपुरते मर्यादित न राहता प्रत्येकाने आपल्या दैनंदिन जीवनात पर्यावरण रक्षणाची जबाबदारी स्वीकारावी, हा संदेश या निमित्ताने अधोरेखित होत आहे.

धार्मिक श्रद्धा, वैदिक परंपरा, निसर्गसंवर्धन आणि राजस्थानी संस्कृती यांचा संगम घडविणारा खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सव अकोलेकरांसाठी भक्ती, संस्कृती आणि आध्यात्मिक आनंदाची पर्वणी ठरत आहे.

भाविकांनी उत्सवात सहभागी व्हावे, मंडळाचे आवाहन

भगवान परशुराम चौक येथील उत्सवस्थळी माँ बगलामुखी देवीच्या दर्शनासाठी, होमहवन व पूजनाच्या धार्मिक विधींमध्ये सहभागी होण्यासाठी आणि भक्तिभावाने देवीची आराधना करण्यासाठी अकोल्यातील भाविकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहावे, असे आवाहन खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सव मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांनी केले आहे.

मंडळाच्या पदाधिकारी व कार्यकर्त्यांचे परिश्रम

या धार्मिक उत्सवाच्या आयोजनासाठी मंडळाच्या अध्यक्षा रविता श्यामसुंदर शर्मा, उपाध्यक्षा निधी राम शर्मा, सचिव  सारिका जोशी, सहउपाध्यक्षा दीपा प्रेम शिवाल, कोषाध्यक्षा एकता अनिल बागरेट, सहकोषाध्यक्षा किरण मनोज शर्मा, आशा ओमप्रकाश बागरेट, स्वीटी विष्णुप्रसाद तिवारी आणि दीपा आशिष तिवारी यांच्यासह मंडळाचे अनेक पदाधिकारी व कार्यकर्ते परिश्रम घेत आहेत.

यामध्ये मनोज शर्मा, प्रवीण तिवारी, माजी नगरसेवक अजय शर्मा, राजस्थानी ब्राह्मण समाज संघटनेचे अध्यक्ष विजय तिवारी, संजय अग्रवाल, प्रमोद श्रीवास, देवेंद्र तिवारी, ॲड. आशिष तिवारी, पं. योगेश शर्मा, विष्णुप्रसाद तिवारी, महेंद्र पंडित, घनश्याम शर्मा, प्रेम शिवाल, विजय बोराखडे, संतोष गवई, योगेश जयराज, चंद्रप्रकाश शर्मा, श्याम शर्मा, अशोक शर्मा, राम शर्मा आणि वरणेश शर्मा यांच्यासह इतर पदाधिकारी व कार्यकर्त्यांचा सहभाग आहे.

एकूणच, माँ बगलामुखी देवीची उपासना, नित्य होमहवन, पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश आणि राजस्थानी संस्कृतीचे जतन यांमुळे खोलेश्वर नवदुर्गा उत्सवाने अकोला शहरातील धार्मिक आणि सांस्कृतिक वातावरणात विशेष स्थान निर्माण केले आहे.

BhartiyaAlankarNews24