factoriesact-court-verdict-akl: कारखाना अपघात व सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन प्रकरणी आरोपीची निर्दोष मुक्तता; ॲड. मिलिंद लहरीया यांचा जोरकस युक्तिवाद

फॅक्टरी ॲक्ट १९४८ अंतर्गत दाखल प्रकरणात अभियोजन पक्षाला आरोप सिद्ध करण्यात अपयश; मुख्य न्यायदंडाधिकारी व्ही. जे. डोंगरे यांचा निर्णय

भारतीय अलंकार न्यूज 24

नीलिमा शिंगणे जगड 

अकोला : कारखान्यातील अपघाती मृत्यू आणि अपुऱ्या सुरक्षा उपाययोजनांशी संबंधित प्रकरणात अकोला येथील मुख्य न्यायदंडाधिकारी  व्ही. जे. डोंगरे यांनी महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे. दिनांक ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दिलेल्या निकालात न्यायालयाने आरोपी अनिलकुमार यांची निर्दोष मुक्तता केली. कारखाना कायदा आणि सुरक्षा नियमांअंतर्गत दाखल या फौजदारी प्रकरणात न्यायालयाने उपलब्ध लेखी व तोंडी पुरावे तसेच कायदेशीर बाबींचा विचार करून हा निर्णय दिला. न्यायालयात आरोपीची बाजू ॲड. मिलिंद लहरीया यांनी मांडली.

नेमके प्रकरण काय?

मिळालेल्या माहितीनुसार, सरकार (एस. व्ही उदासी) विरुद्ध अनिलकुमार या प्रकरणाची सुनावणी अकोला येथील मुख्य न्यायदंडाधिकारी न्यायालयात सुरू होती. सदर प्रकरणाची नोंद समरी क्रिमिनल केस क्रमांक ६१३/२०१२ अशी होती.

या प्रकरणात कारखाना अधिनियम, १९४८ (Factories Act, 1948) तसेच महाराष्ट्र कारखाना नियम, १९६३ (Maharashtra Factories Rules, 1963) मधील विविध तरतुदींच्या कथित उल्लंघनाचे आरोप ठेवण्यात आले होते. तसेच कारखाना अधिनियमाच्या कलम ९२ अंतर्गत दंडनीय गुन्ह्याबाबत न्यायालयीन कार्यवाही सुरू होती.

कारखान्यात झालेला अपघाती मृत्यू आणि कारखान्यात आवश्यक सुरक्षा उपाययोजनांची अपुरी व्यवस्था असल्याचा आरोप या प्रकरणाच्या केंद्रस्थानी होता.

फॅक्टरी इन्स्पेक्टर यांचीही साक्ष

सदर प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान फॅक्टरी इन्स्पेक्टर यांचा तोंडी पुरावा न्यायालयात नोंदविण्यात आला होता. याशिवाय, फॅक्टरी इन्स्पेक्टर यांच्याकडून सादर करण्यात आलेले लेखी पुरावे आणि प्रकरणाशी संबंधित इतर कायदेशीर बाबींचाही न्यायालयाने विचार केला.

उपलब्ध पुराव्यांचे आणि कायदेशीर बाबींचे परीक्षण केल्यानंतर आरोपीविरुद्धचा गुन्हा सिद्ध होत नसल्याचे न्यायालयाने गृहीत धरले. त्यानुसार न्यायालयाने आरोपी अनिलकुमार यांची सदर प्रकरणातून निर्दोष मुक्तता करण्याचा निर्णय दिला.

ॲड. मिलिंद लहरीया यांचा युक्तिवाद

या प्रकरणात आरोपीच्या वतीने ॲड. मिलिंद लहरीया यांनी संपूर्ण खटला चालवून न्यायालयात प्रभावी युक्तिवाद केला. त्यांना ॲड. पी. के. सोनी यांनी सहकार्य केले.

न्यायालयाने दिनांक ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दिलेल्या निकालामुळे या प्रकरणातील न्यायालयीन कार्यवाहीचा निकाल लागला असून, आरोपी अनिलकुमार यांची निर्दोष मुक्तता झाली आहे.

ठळक मुद्दे

- न्यायालय: मुख्य न्यायदंडाधिकारी न्यायालय, अकोला

- न्यायाधीश:  व्ही. जे. डोंगरे

- निकालाची तारीख: ७ ऑक्टोबर २०२६

- फौजदारी खटला: समरी क्रिमिनल केस क्र. ६१३/२०१२

- प्रकरणाचे स्वरूप: कारखाना अपघाती मृत्यू व अपुऱ्या सुरक्षा उपाययोजनांबाबतचे आरोप

- संबंधित कायदा: फॅक्टरी ॲक्ट, १९४८ व महाराष्ट्र फॅक्टरी रूल्स, १९६३

- निकाल: आरोपी अनिलकुमार यांची निर्दोष मुक्तता

- आरोपीच्या वतीने कामकाज: ॲड. मिलिंद लहरीया

- सहकार्य: ॲड. पी. के. सोनी

न्यायालयीन निकालाकडे लक्ष

कारखान्यातील सुरक्षितता आणि कामगारांच्या संरक्षणाशी संबंधित प्रकरणांमध्ये कायदेशीर तरतुदी, पुरावे आणि न्यायालयीन परीक्षण यांना महत्त्व असते. अकोला येथील या प्रकरणात न्यायालयाने उपलब्ध पुरावे व कायदेशीर बाबींचा विचार करून आरोपीची निर्दोष मुक्तता केली.