BAnews24
भारतीय अलंकार न्यूज 24
नीलिमा शिंगणे जगड
अकोला/बुलढाणा : श्रावण महिना म्हटलं की भक्तीचा उत्साह आणि भगवान महादेवाच्या दर्शनाची ओढ प्रत्येक शिवभक्ताच्या मनात निर्माण होते. श्रावणातील प्रत्येक सोमवारला विशेष महत्त्व असलं, तरी श्रावणातील तिसऱ्या सोमवारचं महत्त्व काही औरच मानलं जातं. पश्चिम विदर्भातील अकोला आणि बुलढाणा जिल्ह्याच्या सीमेवर, महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेशच्या सीमेलगत घनदाट जंगल व निसर्गरम्य डोंगररांगांच्या कुशीत वसलेल्या महागिरी महादेव मंदिरात तिसऱ्या सोमवारी मोठी यात्रा भरते. यंदा ही यात्रा सोमवार ३१ ऑगस्ट रोजी संपन्न झाली.
विशेष म्हणजे, वर्षातून केवळ एकाच दिवशी हे मंदिर भाविकांसाठी दर्शनासाठी खुले केले जाते. त्यामुळे या दिवशी अकोला, बुलढाण्यासह मध्य प्रदेश आणि इतर भागांतून हजारो भाविक महादेवाच्या दर्शनासाठी येथे दाखल होतात.
18 किलोमीटरचा जंगलातील प्रवास, त्यानंतर डोंगर चढाई
महागिरी महादेवाच्या दर्शनाचा प्रवास अकोला आणि बुलढाणा जिल्ह्याच्या सीमेवरील सोनाळा गावापासून सुरू होतो. सोनाळ्यापासून तब्बल 18 किलोमीटरचा घनदाट जंगलातून प्रवास केल्यानंतर भाविक डोंगराच्या पायथ्याशी पोहोचतात.
यानंतर जवळपास दीड ते दोन किलोमीटरची डोंगर चढाई करावी लागते. सभोवताली हिरवाईने नटलेल्या डोंगररांगा, उंचच उंच झाडं, खोल दऱ्या आणि मनमोहक निसर्ग असा अनुभव घेत भाविक 'हर हर महादेव'चा जयघोष करत मंदिराकडे मार्गक्रमण करतात.
डोंगरावर चढताना भाविकांना त्रास होऊ नये यासाठी महिनाभर आधीपासूनच आदिवासी बांधव आणि महादेव संस्थानच्या सदस्यांच्या सहकार्याने पायऱ्या व मार्गाची व्यवस्था केली जाते.
गौतम ऋषींच्या तपश्चर्येशी जोडलेली आख्यायिका
महागिरी महादेव मंदिराला हजारो वर्षांची श्रद्धा आणि परंपरा लाभल्याचं सांगितलं जातं. या डोंगराच्या कुशीत गौतम ऋषींनी तपश्चर्या केली होती आणि त्यांच्या तपश्चर्येवर प्रसन्न होऊन भगवान महादेव याच गुहेत प्रकट झाले, अशी आख्यायिका प्रचलित आहे.
याच श्रद्धेमुळे हे ठिकाण शिवभक्तांसाठी अत्यंत पवित्र मानलं जातं. वर्षातून केवळ एकाच दिवशी दर्शनाची संधी मिळत असल्याने या दिवशी भाविकांची मोठी गर्दी होते.
महंत श्री स्वामी कृष्णानंद भारती यांची उपस्थिती
महागिरी महादेव यात्रेदरम्यान धार्मिक विधी आणि दर्शनासाठी भाविक मोठ्या संख्येने सहभागी होतात. महादेवाच्या चरणी माथा टेकवत भाविक आपल्या मनोकामना पूर्ण होण्यासाठी प्रार्थना करतात.
25 वर्षांपासून अखंड महाप्रसादाची परंपरा
महागिरी महादेव यात्रेचं आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे गेल्या 25 वर्षांपासून सुरू असलेला महाप्रसाद.
श्रावण महिन्याच्या तिसऱ्या सोमवारी येथे येणाऱ्या भाविकांसाठी महाप्रसादाचं आयोजन केलं जातं. दरवर्षी 25 हजारांहून अधिक भाविक महाप्रसादाचा लाभ घेतात.
विशेष म्हणजे, वन विभागाच्या नियम व अटींचं पालन करत येथे प्लास्टिकचा वापर पूर्णपणे टाळला जातो. भाविकांना स्टीलच्या ताटात महाप्रसादाचं वितरण करण्यात येतं.
यामुळे या यात्रेत भक्तीबरोबरच पर्यावरण संवर्धनाचा संदेशही दिला जातो.
वन विभागासह विविध यंत्रणांची दक्षता
घनदाट जंगल परिसरात यात्रा होत असल्याने भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी वन विभाग विशेष दक्षता घेतो. यात्रेच्या नियोजनासाठी वन विभाग, पोलीस विभाग, वैद्यकीय विभाग, महसूल प्रशासन आणि स्थानिक नागरिकांचे मोठे सहकार्य मिळते.
कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, तसेच जंगल आणि वन्यजीवांना कोणताही धोका निर्माण होऊ नये यासाठी वन विभागाकडून विशेष लक्ष ठेवण्यात येतं.
'मांगेरी महादेव' म्हणूनही होती ओळख
महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेशच्या सीमेलगत असलेल्या या देवस्थानाचं आकर्षण केवळ अकोला आणि बुलढाणा जिल्ह्यापुरतं मर्यादित नाही. मध्य प्रदेशासह इतर भागांतूनही भाविक मोठ्या संख्येने येथे येतात.
जुन्या काळात या देवस्थानाला 'मांगेरी महादेव' म्हणूनही ओळखलं जात असल्याचं स्थानिकांकडून सांगितलं जातं.
गावं स्थलांतरित झाली, मात्र श्रद्धेची परंपरा कायम
डोंगराच्या पायथ्याशी पूर्वी काही गावं वसलेली होती. कालांतराने ही गावं स्थलांतरित करण्यात आली. मात्र लहानपणापासून महादेवाच्या दर्शनाची परंपरा जपणाऱ्या भाविकांनी गावं स्थलांतरित झाल्यानंतरही ही श्रद्धा कायम ठेवली.
व्यवसायानिमित्त गावापासून दूर गेलेले अनेक भक्त वर्षभर श्रावणातील तिसऱ्या सोमवारची वाट पाहतात आणि या दिवशी आवर्जून महागिरी महादेवाच्या दर्शनासाठी दाखल होतात.
'शेतकऱ्यांवरील संकट दूर होऊ दे...'
यंदाही भाविकांनी महादेवाच्या चरणी विशेष साकडं घातलं. शेतकऱ्यांवर आलेली संकटं दूर व्हावीत, पिकांना चांगला पाऊस मिळावा आणि बळीराजाचं जीवन सुखी-समृद्ध व्हावं, अशी प्रार्थना भाविकांनी केली.
राजू उगले, भाविक यांनीही महागिरी महादेवाच्या यात्रेतील श्रद्धा आणि भक्तीचा अनुभव व्यक्त केला.
निसर्ग आणि भक्तीचा अद्भुत संगम
घनदाट जंगल... हिरवाईने नटलेल्या डोंगररांगा... खडतर डोंगर चढाई... आणि मनात असलेली महादेवाच्या दर्शनाची तीव्र ओढ...
या सगळ्याचा अनोखा संगम म्हणजे महागिरी महादेव यात्रा.
वर्षातून केवळ एकाच दिवशी खुलं होणारं हे देवस्थान हजारो भाविकांसाठी श्रद्धा आणि आस्थेचं केंद्र बनलं आहे. निसर्गाच्या कुशीत असलेल्या या पवित्र स्थळी पोहोचल्यानंतर मिळणारी मनःशांती आणि महादेवाच्या दर्शनातून मिळणारी श्रद्धेची अनुभूती भाविकांना पुन्हा पुन्हा येथे खेचून आणते.
राजेश डोंगरकर, भक्त यांनीही महादेवाच्या चरणी माथा टेकवत शेतकरी, पिकं आणि सर्वांच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना केली.
'हर हर महादेव'च्या जयघोषाने दुमदुमलेल्या या डोंगररांगांमध्ये भक्ती आणि निसर्गाचा अद्भुत संगम अनुभवायला मिळाला.
ठळक मुद्दे
- श्रावणातील तिसऱ्या सोमवारी महागिरी महादेवाची मोठी यात्रा
- वर्षातून केवळ एकाच दिवशी मंदिर दर्शनासाठी खुले
- सोनाळ्यापासून 18 किलोमीटर घनदाट जंगलातून प्रवास
- त्यानंतर जवळपास दीड ते दोन किलोमीटर डोंगर चढाई
- गौतम ऋषींच्या तपश्चर्येशी जोडलेली पौराणिक आख्यायिका
- गेल्या 25 वर्षांपासून महाप्रसादाची परंपरा
- दरवर्षी 25 हजारांहून अधिक भाविक महाप्रसादाचा लाभ घेतात
- यात्रेत प्लास्टिकचा वापर पूर्णपणे टाळला जातो
- वन विभाग, पोलीस, वैद्यकीय विभाग व महसूल प्रशासनाची दक्षता
- मध्य प्रदेशासह परराज्यातूनही भाविकांची उपस्थिती
- चांगला पाऊस आणि बळीराजाच्या सुख-समृद्धीसाठी भाविकांचं साकडं
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा